Tiếng ồn từ giao thông đường cao tốc hiện là một trong những vấn đề ô nhiễm môi trường phổ biến nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân sống ở khu vực lân cận, cũng như hiệu quả hoạt động của các khu công nghiệp, khu dân cư tiếp giáp đường. Để giải quyết vấn đề này, thi công tường chống ồn đúng tiêu chuẩn là giải pháp hiệu quả nhất được các đơn vị xây dựng, quản lý hạ tầng ưu tiên áp dụng. Bài viết hôm nay sẽ giới thiệu chi tiết quy trình thi công tường chống ồn đường cao tốc, các điểm cần kiểm soát chất lượng và tiêu chuẩn áp dụng tại Việt Nam hiện nay.
1. Chuẩn bị trước khi thi công tường chống ồn
Trước khi tiến hành bất kỳ bước thi công nào, giai đoạn chuẩn bị là yếu tố quyết định đến tiến độ và chất lượng cuối cùng của công trình. Đầu tiên, đơn vị thi công cần tiến hành khảo sát thực tế khu vực xây dựng: đo đạc địa hình, kiểm tra độ ổn định của nền đất, ghi nhận các vật cản hiện có như cột điện, đường ống ngầm, cây xanh để điều chỉnh thiết kế kịp thời, tránh xảy ra sự cố trong quá trình thi công. Đồng thời, cần phối hợp với các đơn vị quản lý giao thông để lập kế hoạch phân luồng, đảm bảo an toàn cho cả đội ngũ thi công và các phương tiện lưu thông trên đường cao tốc trong thời gian xây dựng.
Tiếp theo là chuẩn bị vật liệu và thiết bị phù hợp với thiết kế công trình. Tường chống ồn đường cao tốc thường sử dụng kết hợp các vật liệu như tấm kim loại lỗ voi có lót len thủy tinh, tấm PC trong suốt, cột thép H hoặc cột bê tông cốt thép. Tất cả vật liệu đều cần có chứng nhận chất lượng phù hợp tiêu chuẩn QCVN 09:2019/BXD về giới hạn tiếng ồn môi trường, được kiểm tra kỹ về độ dày, khả năng cách âm, độ bền ăn mòn trước khi đưa vào công trường. Về thiết bị, cần chuẩn bị đầy đủ máy khoan nền, máy cưa kim loại, máy hàn, thước đo mức laser, thiết bị đo độ ồn để kiểm tra hiệu quả sau khi thi công. Đội ngũ thi công cũng cần được đào tạo về quy trình vận hành an toàn, đặc biệt là khi làm việc ở khu vực có giao thông lưu thông liên tục.
2. Quy trình thi công tường chống ồn đường cao tốc tiêu chuẩn
Bước đầu tiên của quy trình thi công là đào và đổ bê tông móng cột tường chống ồn. Dựa trên bản vẽ thiết kế, đơn vị thi công sẽ xác định vị trí các cột, khoảng cách giữa các cột thường từ 2m đến 3m tùy vào loại vật liệu tấm chống ồn sử dụng. Sau khi khoan hoặc đào hố móng đúng kích thước thiết kế, cần vệ sinh sạch sẽ đáy hố, đặt cốt thép theo kết cấu đã tính toán, sau đó đổ bê tông cường độ tối thiểu C25, đảm bảo độ phẳng và độ thẳng hàng của các điểm đặt cột. Cần chờ bê tông đạt ít nhất 70% cường độ thiết kế trước khi tiến hành lắp đặt cột chống ồn, tránh tình trạng cột bị nghiêng, lệch vị trí sau khi lắp.
Bước thứ hai là lắp đặt cột chịu lực và tấm chống ồn. Cột thép hoặc cột bê tông sẽ được đặt thẳng đứng vào vị trí móng đã chuẩn bị, cố định bằng bu lông hoặc hàn vào cốt thép móng, sử dụng thước đo mức laser để điều chỉnh độ thẳng đứng của cột, sai lệch không được vượt quá 3mm/m chiều cao. Sau khi cố định xong cột, đơn vị thi công sẽ lắp đặt các tấm chống ồn theo thứ tự từ dưới lên trên, mỗi tấm được lọt vào rãnh của hai cột kề bên, sử dụng các miếng đệm cao su để cố định, tránh tình trạng tấm bị rung động, tạo khe hở làm giảm hiệu quả cách âm. Đối với các đoạn tường kết hợp tấm PC trong suốt, cần đảm bảo các tấm được lắp khít, không có vết nứt, bề mặt trong suốt không bị trầy xước ảnh hưởng đến tầm nhìn của tài xế.
Bước cuối cùng là hoàn thiện và kiểm tra chất lượng công trình. Sau khi lắp đặt toàn bộ tấm chống ồn, cần kiểm tra từng khớp nối, cố định thêm các điểm lỏng lẻo, lắp đặt các bộ phận chống gió, chống rung động phù hợp với điều kiện khí hậu khu vực. Sau đó tiến hành đo độ ồn ở khu vực cần bảo vệ theo quy định của TCVN 5948:2018 để đảm bảo hiệu quả cách âm đạt yêu cầu thiết kế, ít nhất giảm được 25-35dB tùy vào loại tường chống ồn sử dụng. Tất cả các bề mặt kim loại cần được kiểm tra lớp sơn chống ăn mòn, đảm bảo tuổi thọ công trình đạt tối thiểu 15 năm như yêu cầu tiêu chuẩn.
3. Các điểm cần kiểm soát chất lượng trong quá trình thi công
Yếu tố đầu tiên cần đặc biệt chú ý là độ chính xác của vị trí móng và độ ổn định của cột chịu lực. Nền đất ở khu vực ven đường cao tốc thường bị nén lỏng do lưu lượng xe lớn, vì vậy trước khi đổ móng cần kiểm tra khả năng chịu lực của nền, nếu nền yếu cần tiến hành gia cố bằng đá dăm hoặc cọc khoan nhồi trước, tránh tình trạng tường bị lún, nghiêng sau một thời gian sử dụng. Khoảng cách giữa các cột phải được đo chính xác, sai lệch không quá 5mm so với thiết kế để đảm bảo tấm chống ồn lắp vừa vặn, không tạo khe hở làm rò rỉ âm thanh.
Yếu tố thứ hai là độ kín khít của các khớp nối giữa các tấm chống ồn và giữa tấm với cột. Ngay cả một khe hở nhỏ chỉ 1% tổng diện tích tường cũng có thể làm giảm hiệu quả cách âm đến 10-15%. Vì vậy, cần sử dụng miếng đệm cao su EPDM có độ bền cao, chống nắng mưa, chống ăn mòn để lót vào các khớp nối, đảm bảo không có khoảng trống nào sau khi lắp đặt. Đối với các đoạn tường ở khu vực có độ ẩm cao, thường xuyên có mưa lớn, cần lắp đặt hệ thống thoát nước ở phần đế tường để tránh nước đọng làm hỏng vật liệu cách âm bên trong tấm kim loại.
Yếu tố cuối cùng là tuân thủ các quy định an toàn lao động và an toàn giao thông trong quá trình thi công. Khu vực thi công trên đường cao tốc cần được đặt các biển báo cảnh báo cách đó ít nhất 500m, có nhân viên hướng dẫn luồng xe di chuyển, đội ngũ thi công phải mặc đồ bảo hộ có màu phản quang, đội mũ bảo hiểm khi làm việc. Không thi công vào thời tiết xấu như mưa to, gió mạnh trên cấp 6 để tránh xảy ra tai nạn lao động, cũng như đảm bảo chất lượng lắp đặt không bị ảnh hưởng.
Câu hỏi thường gặp
Q: Thời gian thi công tường chống ồn cho đoạn đường cao tốc dài 1km mất bao lâu?
A: Thời gian thi công phụ thuộc vào địa hình khu vực, loại tường chống ồn và số lượng nhân công tham gia. Thông thường, với đội ngũ 10-15 nhân công có kinh nghiệm, đoạn tường 1km có thể hoàn thành trong vòng 15-25 ngày, chưa bao gồm thời gian chờ bê tông móng đông cứng và thời gian dừng thi công do điều kiện thời tiết xấu.
Q: Tường chống ồn đường cao tốc có cần bảo trì định kỳ không?
A: Có, bạn cần kiểm tra tường chống ồn mỗi 6 tháng một lần: kiểm tra các điểm cố định cột có bị lỏng không, kiểm tra tấm chống ồn có bị nứt, móp méo hay lớp lót len thủy tinh bên trong có bị ẩm không, vệ sinh bề mặt tấm PC để đảm bảo tầm nhìn rõ ràng cho tài xế. Các bộ phận bị hỏng cần được thay thế kịp thời để duy trì hiệu quả cách âm của công trình.
Q: Tiêu chuẩn hiệu quả cách âm của tường chống ồn đường cao tốc tại Việt Nam là gì?
A: Theo QCVN 09:2019/BXD, tường chống ồn phải đảm bảo mức độ tiếng ồn ở khu dân cư lân cận không vượt quá 55dB vào ban ngày và 45dB vào ban đêm, ở khu công nghiệp không vượt quá 70dB vào ban ngày và 60dB vào ban đêm. Hiệu quả cách âm của tường phải đạt ít nhất 25dB đối với tường kim loại, 20dB đối với tường PC trong suốt theo đo lường tiêu chuẩn TCVN 5948:2018.
Q: Có thể lắp đặt tường chống ồn trên đường cao tốc đang lưu thông không?
A: Hoàn toàn có thể, nhưng cần lập kế hoạch phân luồng giao thông chi tiết, phối hợp với đơn vị quản lý đường bộ để điều chỉnh lưu lượng xe, đặt biển báo cảnh báo đầy đủ, ưu tiên thi công vào các khung giờ có lưu lượng xe ít để đảm bảo an toàn cho cả đội ngũ thi công và người tham gia giao thông.
Tóm tắt
Thi công tường chống ồn đường cao tốc là một quy trình đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật, từ giai đoạn chuẩn bị, lắp đặt đến kiểm tra nghiệm thu, để đảm bảo công trình đạt hiệu quả cách âm yêu cầu, bền vững theo thời gian và an toàn cho người tham gia giao thông. Nếu bạn đang tìm kiếm đơn vị cung cấp giải pháp thi công tường chống ồn chuyên nghiệp, phù hợp tiêu chuẩn Việt Nam, Y&D Group có thể hỗ trợ bạn từ khâu khảo sát, thiết kế đến lắp đặt và bảo trì sau khi hoàn thành công trình.
